Wat is stof in de industrie?

Industrieel stof

Wat is stof eigenlijk? De mooie gouden vlokken die in de lucht dansen bij een zonnestraal? De grijze laag op planken en bureaus waar mensen gek van kunnen worden? Of de dikke ‘pluisjes’ onder machines?

Stof is al deze dingen. Stof is de naam voor de fijnste deeltjes die in de lucht zweven. Ze kunnen overal vandaan komen: uit de ruimte, vulkaanuitbarstingen, branden, industrie of de natuur.

Maar stof is ook een gevaarlijke stof. Dat vergeten we vaak. De risico’s variëren van louter mechanische irritatie van de luchtwegen tot de ontwikkeling van chronische ontstekingsprocessen en tumoren, via een acuut irriterend of toxisch effect (bv. chemische brandwonden). De meest getroffen organen zijn de bronchiën en de longen, maar ook de slijmvliezen van de neus en de ogen, de huid en andere organen in het hele lichaam.

Wat is stof precies?

Over het algemeen is stof een verzameling kleine deeltjes, onzichtbaar of zichtbaar, die in de lucht worden aangetroffen. De grootte van stofdeeltjes wordt gemeten in micrometers (μm), of miljoensten van een meter.

Type stof

In de industrie en de wetgeving zijn er verschillende soorten stof, zoals E-, A- en U-stof. A- en U-stof komen het meest voor in de industrie.

Vezels en vezelstof

Volledigheidshalve mogen we vezels niet vergeten. Dit is een van de vele soorten stof die ‘spontaan’ in de natuur ontstaan of in de industrie worden geproduceerd door handmatige of mechanische bewerking.

In de natuur worden ze geproduceerd door erosie of bloeiende planten. Ze worden door de wind in de lucht verspreid en maken dus integraal deel uit van de lucht die we voortdurend inademen.

Waarom is stof schadelijk?

INVLOED OP HET MILIEU

• Zwevend stof beïnvloedt (en vermindert) het zicht.
• Stof vormt een onmiddellijk gevaar voor machines en apparatuur en kan de oorzaak zijn van technische problemen, zoals oververhitting van elektronica bij gebrek aan ventilatie, snelle slijtage van bewegende onderdelen en slecht werkende sensoren.
• Zwevend stof zet zich na verloop van tijd af in de vorm van een laag (bijv. vettig).
• Dit stof kan door de geringste luchtverplaatsing terug in de werkruimte worden geblazen.
• Het stof dat neerslaat , vervuilt de producten.

GEZONDHEIDSEFFECTEN

Vanuit gezondheidsoogpunt zijn de deeltjes kleiner dan 10 of 2,5 micron het belangrijkst.

De inhaleerbare fractie is het gevaarlijkst. Het dringt de longblaasjes binnen en slaat daar neer, waardoor de gasuitwisselingscapaciteit van de longen verandert en ontstekingen ontstaan. De verminderde zuurstofopname vormt ook een indirecte belasting voor het cardiovasculaire systeem.

Symptomen van zinkvergiftiging, ook bekend als “smelterkoorts”, zijn onder andere een zoete smaak in de mond, zweten, rillingen en pijn in de ledematen. Zinkvergiftiging wordt veroorzaakt doorhet inademen van dampen die vrijkomen tijdens het galvaniseren of lassen van gegalvaniseerde materialen.

Mensen die worden blootgesteld aan hoge niveaus van fijnstofvervuiling lopen daarom een hoger risico op hart- en vaatziekten, ernstige schade aan de luchtwegen, schade aan het zenuwstelsel, ernstige chronische longaandoeningen, longkanker, hartinfarct of beroerte en allergieën. Deze risicofactoren verlagen de levensverwachting.

Waar schuilt het gevaar en waarom is het gevaarlijk voor werknemers?

Dat hangt af van waar je werkt en wat je hanteert. Niet alleen giftig of ultrafijn stof kan ademhalingsaandoeningen veroorzaken bij zware blootstelling, maar elk stof.

Het schadelijke effect hangt af van :

• het type stof,
• de duur enmate van blootstelling aan stof,
• waar ze worden afgezet in de luchtwegen,
• deeltjesgrootte .

Het absorberen van grote hoeveelheden stof over een korte periode, of het absorberen van stof over een periode van jaren, zelfs in kleine hoeveelheden per dag, is bijzonder gevaarlijk.Een doeltreffende stofafzuiging is in dergelijke omstandigheden dan ook essentieel.

Stof op de werkplek

Grenswaarden voor beroepsmatige blootstelling

De OELV (Occupational Exposure Limit) wordt gedefinieerd als de maximale concentratie van een verontreinigende stof in de lucht op de werkplek. Zie voor meer informatie ons artikel over stoffiltratie en grenswaarden voor beroepsmatige blootstelling.

Gezondheidsrisico’s op de werkplek

In termen van gezondheid en veiligheid op het werk worden de gezondheidsrisico’s op de werkplek gedifferentieerd op basis van de grootte en vorm van de deeltjes en hun materiaaleigenschappen. De TLV wordt gedefinieerd als de maximale concentratie van een verontreinigende stof in de lucht op de werkplek. Deze waarde staat ook bekend als de WEL (Workplace Exposure Limit). Door de concentratie van stofdeeltjes in de lucht op de werkplek te meten, kan worden gecontroleerd of de VLEP wordt nageleefd.

Blootstelling aan stof meten

Stofklasse

Het wettelijk kader en de huidige regelgeving

Volgens de internationale norm IEC 60 335-2-69 kan stof worden onderverdeeld in drie verschillende stofklassen: L, M en H.

OberA kan u helpen bij het classificeren van het stof dat in uw bedrijf wordt geproduceerd. Stofklassen worden uitgedrukt in VLEP- of LEMT-waarden. Deze waarde beschrijft de maximaal toegestane concentratie op de werkplek (aangegeven in mg/m³) waar je niet ziek van wordt bij langdurige blootstelling (8 uur per dag). Hoe lager de grenswaarde, hoe gevaarlijker het stof.

Maatregelen ter bescherming van de gezondheid

Het juiste afzuigsysteem voor uw stofprobleem

OberA biedt de industrie een breed assortiment innovatieve afzuigproducten en afzuigoplossingen op maat. Met het juiste type filter is het mogelijk om bijna alle soorten spanen en stof af te scheiden. Lees meer over ons brede assortiment. Wij vinden ook de juiste afzuigoplossing voor uw stofprobleem.